بازاریابی ویروسی: چیستی، نمونه ها، انواع، استراتژی ها، مزایا، معایب

0
195

تعریف بازاریابی ویروسی

بازاریابی ویروسی به بازاریابی اطلاق می گردد که با استفاده از آن یک سازمان و بنگاه اقتصادی بتواند فروش و عرضه محصولات و خدمات خود را به صورت تصاعدی و فزاینده ای افزایش دهد. تبلیغات کلامی یا دهان به دهان با استفاده از ابزارهای ارتباطی نوین و مخصوصا شبکه جهانی اینترنت موجب افزایش فروش و رونق کسب و کار شده و قطعا برای دسترسی به تعداد زیادی روش بسیار مناسب و مفیدی است.

اگر قرار باشد در بین روش های بازاریابی نوین به شاخص ترین شیوه اشاره شود، باید بازاریابی ویروسی را به عنوان بهترین شیوه ممکن در این حوزه نام برد. به طور خلاصه می توان ادعا نمود که بازاریابی ویروسی یکی از موفق ترین تکنیک های بازاریابی است که علی رغم اینکه هزینه بالایی ندارد، نفوذ و اثربخشی آن غیرقابل قبول تصور می باشد. همانگونه که در پاراگراف قبل نیز اشاره شد، خیلی ها بازاریابی ویروسی را به مثابه تبلیغات دهان به دهان می دانند. در حقیقت، بازاریابی ویروسی از شبکه های اجتماعی موجود برای ایجاد و آگاهی نام و نشان تجاری محصولات، خدمات و شرکت ها استفاده می کند.

بازاریابی ویروسی شبکه های خود را مانند ویروس گسترش می دهد و شاید بتوان شکل زیر را  در خصوص عملکرد آن ارائه نمود:

شکل بالا مشخص می کند که چگونه بازاریابی ویروسی دامنه نفوذ و بازارهای خود را گسترش می دهد. افراد به طور کلی اطلاعات و اخبار جالب و مورد علاقه خود را با دوستان و همکاران خود به اشتراک می گذارند. این اطلاعات اغلب مربوط به آگاهی از یک برند معروف در خصوص یک محصول، خدمت و یا یک شرکت می باشد.

ایمیل نیز می تواند وسیله مناسبی برای بازاریابی ویروسی باشد. ظهور شبکه های اجتماعی، انجمن ها و اتاق های گفتگو، قابلیت پخش و اصطلاحا تکثیر اطلاعات را با سرعت غیرقابل تصوری افزایش داده و آن ها را به یکی از ابزارهای ساده و قابل دسترس جهت پیاده سازی بازاریابی ویروسی تبدیل نمود است در حالی که برای دسترسی به هزار نفر از طریق بازاریابی سنتی نیاز به هفته ها و یا ماه ها زمان می باشد ولی از طریق بازاریابی ویروسی می توان ظرف چند ساعت به صدها هزار یا میلیون ها نفر دسترسی پیدا نمود.

نمونه های متداول از بازاریابی ویروسی

  • کمپین تبلیغات هات میل

  • کمپین تبلیغات جی میل

  • کمپین پروژه مایکروسافت

  • عمومی سازی Tupper ware

  • استفاده از پیام های متنی یا همان پیامک

  • استفاده از گفتگوهای اینترنتی

  • کمپین DMW

  • کمپین Ford Motor

  • بازی جامی کین

ویژگی های بازاریابی ویروسی

در خصوص بازاریابی ویروسی حداقل به چند ویژگی می توان اشاره نمود.

  1. محیط و ابزاری که در آن سازمان ها و شرکت ها می توانند با حداقل هزینه و یا هزینه ای نزدیک به صفر کسب و کار خود را رونق دهند.

  2. در این نوع بازاریابی در حقیقت ارتباط “بازاریاب- مصرف کننده” به ارتباط ” مصرف کننده – مصرف کننده” تبدیل می شود. در حقیقت، بیشترین قدرت و توان در فروش محصولات و خدمات از طریق بازاریاب به مشتری صورت نمی گیرد، بلکه این مهم از طریق مشتری انجام می شود.

  3. تاثیر شبکه های اجتماعی نقش مهمی را در توسعه کسب و کار ایفا می کنند. همانگونه که افراد بیشتری جذب این شبکه های می شوند آن ها می توانند با گروه های بزرگتری ارتباط برقرار کنند و مسلما در مدت زمان کوتاهی تعداد کل افراد به صورت تصاعدی افزایش می یابد.

  4. بازاریابی ویروسی به هیچ وجهی نمی تواند جایگزین کامل و منحصر به فردی برای کل استراتژی جامع بازاریابی یک سازمان باشد، بلکه می تواند به عنوان یکی از روش های بازاریابی در برنامه کاری سازمان قرار گیرد.

  5. خلق و ایجاد محتوای متقاعد کننده در تاثیرگذاری بازاریابی ویروسی نقش مهمی دارد. یک قاعده کلی در روش ها این است که محتوا بباید افراد را ترغیب کند تا شرکت، محصولات و خدمات شما را به افراد دیگر معرفی کند.

  6. هدف گذاری درست و مناسب مخاطبان باید برنامه ریزی و پایش شود.

  7. انتشار اولیه پیام و محتوای بازاریابی ویروسی بسیار اهمیت دارد و در واقع، انتشار اولیه پیام اصلی جزء کلیدی ترین شاخص های فرایند بازاریابی ویروسی محسوب می شود. روش های گوناگون باری انتشار اولیه این محتوا و پیام وجود دارد از جمله ایمیل، پیام کوتاه، فرم های برخط، شبکه های اجتماعی مانند فیس بوک و سایر ابزار ارتباطی موجود.

انواع بازاریابی ویروسی

مانند یک ویروس این نوع بازاریابی نیز داراری خصوصیات خاصی می باشد که می توان آن ها را برسی نمود و حتی می توان بازاریابی ویروسی را بر اساس این خصوصیات به گونه های زیر تقسیم بندی نمود:

بازاریابی ارزشی

در این نوع از بازاریابی ویروسی افراد تجربیات و برداشت خود را به هنگام خرید با دیگر افراد به اشتراک می گذارند. این نوع بازاریابی به صاحبان بنگاه های اقتصادی و کیل و کار کمک فراوان می کند زیر ا مهمترین روش تبلیغات کلامی یا دهان به دهان است. به عنوان مثال فردی محصولی را امتحان می کند و اخساس و تجربه خوب از آن محصول را به فرد دیگری انتقال می دهد و او نیز این محصول را امتحان میکند و این فرایند با سرعت زیادی تکرار می شود. در حال حاضر سایت های معروف دنیا مانند AOL،  Yahoo و آمازون از این نوع بازاریابی استفاده می کنند. مسلما در این حالت محصولات و خدمات باید به اندازه کافی مناسب  و موثر باشند تا منجر به ترغیب افراد شوند. در حقیقت، کیفیت خوب محصولات خود موتور محرکه ای برای انتشار تصاعدی استفاده از آن در بین افراد است.

بازاریابی حیله ای

اساس این نوع بازاریابی به این صورت است که افراد به دلایل متعدد و زیادی، از طریق ترغیب و تشویق دیگران سعی در فروش محصولات می کنند و فرد اول سعی می کند تا فرد دوم را ترغیب کند تا نسبت به خردی محصول و یا خدمت معرفی شده اقدام کند زیرا با فروش این محصول خدمت پاداش با پورسانتی به فرد اول داده می شود. در این روش میزان پاداش عامل مهمی بوده و همچنین کیفیت محصول برای فرد اول زیاد مشخص نیست. به عبارت ساده تر زمانی که محصولات و یا ارائه خدمات به اندازه کافی دارای کیفیت بالایی نیستند مسئله دادن پاداش و پورسانت ممکن است موجب ترغیب افراد معرفی کننده گردند.

بازاریابی ویروسی حیاتی

در این نوع بازاریابی افراد می خواند تا در تجربیات خود با کسانی شریک شوند که به محصولات یا خدمات خاص و مشخصی نیاز دارند. نحوه کار به این شکل است که فرد اول میخواهد در تجربه یک محصول با فرد دومی شریک شود و فرد دومی ناز به محصول دیگر درد و همین فرایند ادامه خواهد یافت. نرم افزارهای متعددی بر پایه این نوع بازاریابی عمل می کنند که می توان نرم افزار Acrobot و نیز سایت ebay را به عنان نمونه مطرح نمود. در این حالت استفاده کننده می بایست احساس کند که محصول و خدمت معرفی شده ارزشمند بوده به نحوی که علاوه بر بهره مندی خود می تواند آن را با اطمینان کامل به افراد دیگر معرفی کند.

بازاریابی ویروسی مارپیچی

نحوه عملکرد این نوع بازاریابی تا حدودی متفاوت با انواع بازاریابی های این بخش می باشد. به این صوت که محصولات و خدمات اجباری برای این نوع بازاریابی مناسب نیستند. در این نوع بازاریابی فرد میخواهد تا در تجربیات شاد و یا سرگرم کننده با دیگر افراد شرک شود و فرد اول میخواهد تجربه خود را با فرد دوم در میان بگذارد زیرا او فکر می کند که فرد دوم آن موضوع را مانند خودش جالب و سرگرم کننده می داند و این تسلسل ادامه پیدا میکند.

بازاریابی ویروسی ناخوشایند

نحوه کار این نوع بازاریابی به شکلی بر اساس اطلاع رسانی در خصوص تجربیات منفی افراد است به این صورت که افراد به دیگران در خصوص تجربیات ناخوشایند یا منفی خود هشدار می دهند. فرد اول محصول و یا خدمتی را امتحان می کند و برای وی مشخص می شود که این محصول یا خدمت دارای کیفیت مناسبی نبوده و اصولا مورد قبول و رضایت وی نمی باشد و در این صورت او مانع استفاده فرد دوم از این محصول یا خدمت می شوند. شرکت ها باید سعی کنند تا نیازها و خواسته های مشتریان و مخاطبان خود را به درستی شناسایی و برای جلب رضایت و ترغیب آن ها در جهت تشویق دیگران، کالا  و خدماتی را به آن ها ارائه نمایند که اثر و تجربه مثبتی را در ذهن افراد ایجاد کند و همین امر موجب می شود تا فروش آن ها افزایش یابد. بررسی ها نشان میدهد که بهطور میانگین کاربران اینترنت حدودا ۱۲ نفر دیگر را از تجربیات خود در خصوص خرید محصول خاصی آگاه می کنند و قطعا این مسئله قدرت تصاعدی و قابل گسترش بازاریابی ویروسی را به طور کلی نشان می دهد.

بهترین استراتژی های بازاریابی ویروسی

علاوه بر اطلاعات و مفاهیم مطرح شده از نگاه دیگر می توان به برخی از استراتژی های مهم در زمینه بازاریابی ویروسی اشاره نمود:

  1. توسعه شبکه افراد و مخاطبان

  2. ارائه خدمت و کالایی به صورت رایگان در کنار بازاریابی اصلی بنگاه اقتصادی

  3. ایجاد ابزار و روش های انتقال آسان پیام به مخاطبین جدید

  4. استفاده کامل و مناسب از شبکه های اجتماعی موجود

  5. آمادگی و برنامه ریزی برای رشد و توسعه کسب و کار

  6. بهره برداری از انگیزه ها و رفتار های مشترک و معمول مخاطبان و مشتریان

مزایا و معایب بازاریابی ویروسی

در دنیای رقابتی امروز هر سازمان و شرکتی به دنبال پیدا کردن راهکاری برای  حضور فعال در بازارهای هدف خود می باشد. برای این منظور هر بنگاه اقتصادی از روش های گوناگونی برای شناساندن و معرفی کسب و کار خود استفاده می کند. همانگونه که اشاره شد یکی از بهترین و معمولی ترین روش ها و خط مشی های موجود، استفاده از بازاریابی ویروسی در توسعه بازارهای هدف و کسب و کار یک شرکت می باشد. قبلا اشاره شد که منطق حاکم بر بازاریابی ویروسی روش و شیوه دهان به دهان می باشد. به این معنی که در این روش توصیه برای خرید یک محصول و یا دریافت یک خدمت، یک توصیه نظیر به نظیر می باشد.

معایب بازاریابی ویروسی

بازاریابی ویروسی علی رغم مزایای قابل قبول و مفید خود دارای معایب غیرقابل انکاری نیز می باشد که در زیر به برخی از این معایب اشاره کوتاهی خواهد شد:

  1. انتشار اسپم

بازاریابی ویروسی از ابزارهایی مانند ایمیل استفاده می کند که ممکن است در ارسال های انبوه برای گروه های مختلف، مشکلات خاصی به وجود آید و شاید خیلی از دریافت کنندگان و مخاطبان و یا نرم افزارهای نصب شده بر روی سیستم های آن ها پیام ها و نامه های الکترونیکی را به عنوان هرزنامه یا اسپم تلقی نموده و عملا این نامه های الکترونیکی فیلتر شوند.

  1. میزان تحقق فروش

بازاریابی ویروسی در واقع ابزار توسعه و پخش پیام های مشخصی به مشتریان بالقوه از طریق ابزار نوین و برخط می باشد ولی واقعیت امر این است که آیا به همه میزان که این تبلیغات رشد می کند میزان واقعی فروش نیز رشد می کند و آیا حجم فروش به میزان و گستردگی این تبلیغات بازاریابی تصاعدی بوده است؟

مسلما پاسخ این مطلب منفی بوده و این امر یعنی عدم تحقق واقعی فروش به عنوان یکی از معایب این روش می باشد.

  1. اثربخشی نسبی بازاریابی ویروسی

بازاریابی ویروسی نسبت به سایر روش های بازاریابی مورد استفاده توسط شرکت ها و سازمان ها تا حدودی غیرقابل سنجش می باشد به نحوی که انگیزه خرید توسط مشتریان زیاد قابل اطمینان نیست و شاید در برخی  موارد عکس العمل مشتریان و مخاطبان مانند یک جعبه سیاه در نظر گرفته شود که خروجی آن چندان قابل پیش بینی نباشد.

  1. تاکید بر کارهای شخصی

وادار کردن افراد برای پخش یک تبلیغ و یا یک پیام توسط ایمیل و سایر ابزار ارتباطی تا حدودی مشکل می باشد چر که افراد معمولا سرگرم کار و حرفه خود می باشند و خیلی ها علاقه ای به ورود به سایر فعالیت ای حرفه ای و جانبی ندارند و آن را نوعی تداخل در حرفه و شغل اصلی خود می دانند.

  1. خارج شدن از مسیر اصلی

تلاش های مستمر در خصوص بازاریابی ویروسی گاهی از اوقات اثر معکوس داشته و شاید ترویج پیام ها و تبلیغات بازاریابی به افراد و بازارهای غیر هدف برسد که این مسئله خود یک اقدام غیر حرفه ای و با تاثیر منفی در برنامه ریزی های موجود می باشد.

  1. موفقیت های کوتاه مدت

بازاریابی ویروسی تا حدود زیادی بر موفقیت های کوتاه مدت و سریع به جای منافع و مزایای درازمدت تاکید دارد.

  1. امکان کپی برداری

امکان کپی برداری تبلیغات و برنامه های بازاریابی توسط شرکت ها و افراد رقیب از طریق اینترنت و سایر ابزارهای ارتباطی وجود دارد.

مزایای بازاریابی ویروسی

در زیر به برخی از این مزایا اشاره ای خواهیم داشت:

  1. پوشش گسترده

در مقایسه با روش های بازاریابی سنتی مانند تلویزیون، رادیو، بازاریابی ویروسی دارای گستردگی خاصی می باشد. استفاده از وب و ایمیل، پوشش و دامنه وسیع این نوع بازاریابی را مشخص می کند. مسلما استفاده از رسانه های ارتباطی نوین افراد بیشتری را درگیر با این نوع بازاریابی می کند و همین امر موجب رشد و توسعه بازارهای هدف یک شرکت و سازمان می گردد.

  1. استفاده از روابط موجود

بازاریابی ویروسی از روابط موجود بین دوستان و بستگان در جهت انتقال پیام های تبلیغاتی و توسعه کسب و کار استفاده می کند. به عنوان مثال اگر یک پیام تبلیغاتی و یا معرفی یک محصول در تویتر گسترش یابد در مدت اندکی این پیام در بین اعضا پخش شده و اثربخشی خود را در جهت توسعه بازارهای هدف و افزایش فروش شرکت به خوبی نشان می دهد.

  1. مقرون به صرفه بودن

در حقیقت در مقایسه با بازاریابی سنتی و مرسوم، بازاریابی ویروسی یک روشی کاملا اقتصادی و مقرون به صرفه می باشد. قطعا تهیه یک متن مناسب و ارسال آن از طریق ایمیل به مشتریان و مخاطبان بالقوه یک بنگاه اقتصادی در مقایسه به هزینه یک آگهی تلویزیونی، کاملا اقتصادی و مقرون به صرفه می باشد.

  1. سرعت بالای دسترسی به مشتریان

در مقایسه با روش های بازاریابی موجود و سنتی، بازاریابی ویروسی دارای سرعت بالایی در ارسال محتوای موردنظر به مشتریان و مخاطبان می باشد. در حقیقت، ضریب نفوذ پیام های تبلیغاتی برنامه ریزی در یک بسته بازاریابی ویروسی به مراتب بالاتر از روش های مرسوم می باشد.

  1. افزایش و ارتقای جایگاه شرکت

با استفاده از بازاریابی ویروسی تبلیغات شرکت و بنگاه اقتصادی افزایش و در نتیجه فروش آن نیز رشد فزاینده ای خواهد داشت که همه این موارد موجب ارتقا و استحکام جایگاه شرکت در بازار خواهد شد.

  1. تاکید بر بازارهای هدف

با فیلترسازی و انتخاب مشتریان و مخاطبان خاص امکان برنامه ریزی بازارهای هدف وجود دارد. به عنوان مثال، اگر هدف یک شرکت و سازمان تبلیغ برای سنین بین ۱۸ تا ۲۵ باشد، شاید بهترین روش استفاده از فیس بوک است و در هر صورت برای هر شرکتی این امکان وجود دارد که بر اساس گروه های مخاطبان خود، بازارهای هدف موردنظر را تعریف و روی آن کار کند.

  1. تلاش کمتر

ابزارهای مورد استفاده در بازاریابی ویروسی می توانند با تلاش کمتری نسبت به روش های سنتی برنامه ریزی و مورد استفاده قرار گیرد. تهیه یک پیام برای ایمیل یا یک وبلاگ نیازمند تلاش کمتری در مقایسه با تبلیغات تلویزیونی یا تبلیغات لازم یکی بیلبورد می باشد.

  1. سفارشی نمودن پیام ها

در بازاریابی ویروسی امکان سفارشی نمودن پیام ها برای گروه خاصی از مخاطبان و نیازمندی های محلی وجود داشته و این امکان می تواند از طریق تکنیک های داده کاوی به راحتی محقق گردد.

 

منبع 

افزودن دیدگاه